Gdy coś zaczyna przytłaczać, pierwszą przeszkodą bywa samo pytanie, do kogo się zwrócić. Nazwy zawodów brzmią podobnie, a ich zakresy częściowo się przenikają. Różnice są jednak istotne, bo dotyczą wykształcenia, uprawnień i sposobu pracy. Poniższe wskazówki pomogą wybrać specjalistę dopasowanego do Twojej sytuacji.
Psycholog – konsultacja, wsparcie i diagnoza
Psychologiem jest osoba, która ukończyła pięcioletnie studia magisterskie z psychologii. Może prowadzić konsultacje, wspierać w trudnej sytuacji życiowej, przeprowadzać diagnozę psychologiczną z użyciem testów i wydawać opinie. To dobry pierwszy kontakt, gdy potrzebujesz rozmowy, porady lub ukierunkowania. Sam dyplom psychologa nie oznacza jednak przygotowania do prowadzenia psychoterapii, bo wymaga ono dodatkowego szkolenia. Psycholog nie przepisuje też leków.
Psychoterapeuta – praca nad źródłem trudności
Psychoterapeutka lub psychoterapeuta to specjalista, który po studiach, najczęściej psychologicznych, pedagogicznych lub medycznych, przechodzi kilkuletnie szkolenie w określonym nurcie, na przykład psychodynamicznym, Gestalt, poznawczo-behawioralnym czy integracyjnym. W trakcie szkolenia odbywa własną terapię, a swoją pracę z pacjentami regularnie konsultuje z superwizorem.
Psychoterapia to proces oparty na regularnych spotkaniach, zwykle raz w tygodniu. Pozwala przyjrzeć się emocjom, schematom w relacjach i źródłom trudności, a nie tylko samym objawom. Sprawdza się przy przewlekłym lęku, obniżonym nastroju, kryzysach w związku, doświadczeniu traumy, żałobie czy niskiej samoocenie. Co ważne, nie trzeba mieć zdiagnozowanego zaburzenia, by z niej skorzystać. Wystarczy potrzeba zmiany.
Psychiatra – leczenie i nasilone objawy
Psychiatra jest lekarzem ze specjalizacją z psychiatrii. Diagnozuje zaburzenia psychiczne, może przepisać leki, wystawić zwolnienie lekarskie lub skierować do szpitala. Warto się do niego zgłosić przy nasilonych objawach depresji, silnym lęku utrudniającym codzienne funkcjonowanie, bezsenności trwającej tygodniami, objawach psychotycznych czy stanach manii. Wizyta u psychiatry zwykle jest krótsza i skupia się na objawach oraz leczeniu, dlatego w wielu sytuacjach dobrze uzupełnia się z psychoterapią.
Coach – rozwój i realizacja celów
Coach wspiera w osiąganiu konkretnych celów zawodowych lub osobistych. Praca dotyczy teraźniejszości i przyszłości: planowania zmian, rozwijania kompetencji czy radzenia sobie ze stresem w pracy. Coaching nie jest formą leczenia i nie zastąpi psychoterapii, gdy źródłem trudności jest na przykład trauma, depresja lub uzależnienie. Tytuł coacha nie jest prawnie chroniony, dlatego warto sprawdzić, czy dana osoba ma certyfikat uznanej organizacji, takiej jak ICF.
Do kogo się zgłosić? Krótka ściąga
- Potrzebujesz rozmowy, porady albo diagnozy psychologicznej – wybierz psychologa.
- Chcesz lepiej zrozumieć siebie i trwale zmienić to, co sprawia Ci trudność – zgłoś się do psychoterapeuty.
- Objawy są bardzo silne, utrudniają codzienne życie lub rozważasz leczenie farmakologiczne – umów wizytę u psychiatry.
- Masz konkretny cel rozwojowy, a na co dzień funkcjonujesz dobrze – postaw na coacha.
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia nie czekaj na planową wizytę. Zadzwoń pod numer alarmowy 112 albo zgłoś się na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego.
Wybór nie musi być idealny
Pierwsza decyzja nie jest ostateczna. Dobry specjalista powie, jeśli inna forma pomocy będzie dla Ciebie korzystniejsza, i wskaże, gdzie jej szukać. W Gabinecie Turkusowej Terapii pracują psychoterapeutki różnych nurtów, w tym psychodynamicznego, Gestalt i integracyjnego, a także certyfikowane coachki, co ułatwia dopasowanie wsparcia do Twoich potrzeb. Doświadczenie zespołu terapeutek obejmuje pracę z dorosłymi, młodzieżą i parami, a także pomoc w kryzysach życiowych, żałobie i trudnościach w relacjach.